Regio Groningen-Drenthe

Het was de week van het overlijden van Jane Goodall, een icoon waar het gaat om natuurbescherming. Zij noemde onverschilligheid als grootste bedreiging voor de natuur. Wij hadden ons tuinbezoek gepland en onderwerpen als landschapspijn (het ten nadele van vogels veranderde landschap) en natuuramnesie (vroeger was het in de natuur echt beter) in relatie met de beperkte beschikbare genenpool van onze vogels, kwamen in de gesprekken naar voren. Met bijna alle dieren in de vrije natuur gaat het niet goed. Zorgwekkend. 

Jack 

Flamingo's

We starten in Burgum in de bedrijfsgebouwen van Jack Jager (en zoon). Jack en Ineke ontvingen hun gasten o.a. met koffie en Aviornis-gebak. Daarna vertelde Jack over zijn bedrijf B&J. Gestart vanuit een schuurtje en een aanhanger: nu gegroeid met eigen potgrond en veenproducten. Verder met diverse dealer- en importeurschappen plus een groeiend assortiment met een groot scala tuin- en vijverproducten. In de 27.000 m3 opslagcapaciteit is alles uiterst efficiënt en netjes georganiseerd. Dit uitstekend voorraadbeheer zorgt voor snelle uitlevermogelijkheid. Een volgende nieuwe loods wordt gebouwd. 

Zwarte kroonkraanvogel

Achter en naast het gebouw heeft Jack zijn zeer gevarieerde water- en siervogelcollectie. Vroeger is hij gestart met sierduiven en was succesvol op KLN-shows. Daarna overgestapt naar watervogels en nu aangevuld met kraanvogels, ibissen, toerako ’s, gierparelhoenders, flamingo’s, tragopanen, Incasterns enz. We hebben alle volières kunnen betreden. De vogels waren rustig en lieten zich goed bekijken. Jack vertelde over het gedrag, de fok, voeding, ziekte en specifieke huisvesting. De zwarte kroonkraanvogels waren opvallend aanwezig. Dit is een soort waarvan het voortbestaan in tropisch Afrika kwetsbaar is. Jack fokt hier succesvol mee en je ziet geen kromme tenen of andere problemen. Na de uitgebreide rondleiding had Ineke een uitstekende lunch geregeld.

Berend 

Vanuit Friesland zijn we door het Lauwersmeer langs de drukbezette vogelkijkhutten naar het Groninger Hogeland gegaan. Daar woont Berend Boonstra in Den Andel met een ruime watervogelcollectie. We werden ontvangen door Berend en zijn vrouw en dochter. 

Korte tijd geleden heeft Berend een ernstig vermagerde geringde zwarte ooievaar gevonden en haalde de provinciale pers. De vogel is naar de vogelopvang van Aviornis-lid Pim Lollinga gebracht. Het dier eet nu uitstekend en komt weer op krachten. 

Berend heeft in Den Andel een heel ruime bouwkavel met een ruime schuur/timmerwerkplaats. Helaas staat de gemeente niet toe dat Berend er een eigen huis op mag bouwen. Een gevecht van bijna 30 jaar. 

Vaart met eenden

Een greep uit de watervogels die er zwommen: mandarijneenden, Carolina’s, eidereenden, krakeenden, smienten, zwarte zwanen, zwarthalszwanen, bergeenden, witwangfluiteenden, tafeleenden, roodhalsganzen, keizerganzen, cereopsis, roodhalsganzen enz. 

Zwarte zwaan

Berend is een man van praktische oplossingen. • Voor de regelmatig bezoekende havik heeft hij ter afleiding een duiventil met duiven ingericht. • Zijn voer vult hij aan met goudgele granen, rechtstreeks van boeren uit de omgeving en de dieren zijn in een uitstekende conditie. • De walbeschoeiing langs de brede sloot bestaat uit de lisdodde. • Veel voorbijgangers stoppen even en stappen van de fiets om naar Berend zijn collectie te kijken. 

Berend heeft voor deze mensen een bankje geplaatst. Berend heeft het afgelopen jaar goed gefokt, alleen al dertig roodhalsganzenkuikens. In totaal had hij een paar honderd watervogelkuikens. Hij is een natuurmens van de kwelders met veel ervaring, kennis en betrokkenheid bij zijn vogels. Niet alle bergeenden zijn geringd, maar komen gewoon aanvliegen en vertrekken op de door hen gewenste momenten. Heel apart en het zorgt voor een wisselende bezetting. Genieten. 

Ton 

Hierna zijn we DoeZoo in Leens gaan bezoeken. Het dierenpark van Aviornis-lid Ton en Gonda van der Made. Oké, er hadden meer vogels kunnen zijn, maar Ton had heel goede verhalen. We werden vriendelijk ontvangen in het ‘cosy’ ingerichte restaurant met een royale bibliotheek en een museum met meer dan duizend skeletten. Ton was nog even aan de wandel met een andere groep. De koffie werd alvast uitstekend in een ontspannen sfeer verzorgd door mensen die met plezier en kunde hun dagbesteding uitoefenen. 

Ton van Made

Ton kwam erbij zitten en vertelde over zijn drukke werkzaamheden naast DoeZoo. Vanuit bestuursfuncties heeft en had hij regelmatig overleg met het ministerie. De laatste tijd met het RVO (Rijksdienst voor Ondernemend Nederland, afdeling dier en natuur). Dat er sprake is van een vloeiende, elkaar versterkende samenwerking, ervaart Ton niet. Hij geeft aan de ambtenaren veel uitleg over tegenstrijdige wet- en regelgeving die vaak niet logisch is en ten koste gaat van het dierenwelzijn en zelfs van de voortplanting van bedreigde diersoorten. 

In de visie van Ton is de kennis beperkt, is er sprake van tunnelvisie en is men politiek gestuurd. Anderzijds ervaart hij het overleg met de ambtenaren als zinvol en hij verzandt niet in negativiteit. Op de inhoudelijke kant van Ton proberen we bij gelegenheid later terug te komen. Het is belangrijk maar zou te veel ruimte innemen. Na de rondleiding vertelde Ton over zijn ervaringen met de NVWA, andere dierparken, vogelgriep en hij nam ons mee in zijn gedachtengang over onze houding t.a.v. de maatschappij. Ook op dat laatste punt komen we terug. 

De uitwisseling van fokmateriaal en de minimum huisvesting naar Oostenrijks model waren verder onderwerp van gesprek. Aangevuld met de wetenschap van Peter de Kreijger dat bij Aviornis al sinds 2012 hiervoor veel info op de plank ligt. Huisvesting is een hot item vanuit dierenwelzijn, overheidseisen en beredeneerd vanuit het huidige kwaliteitsdenken door onze fokkers. Tot zover het college en de discussies. 

Eider eenden

Ton vertelde daarna over zichzelf, de geschiedenis van DoeZoo, de huidige stand van zaken en de toekomstvisie. Een droom van Ton is een ecodisplay van de Waddenzee, ons grootste nationale natuurpark, waarin grootschalig de natuurlijke leefomgeving is nagebouwd. De bezoeker maakt er samen met de natuur en dieren onderdeel van uit. Het accent van educatie krijgt dan een grote plaats. Nu beperkt het zich door omstandigheden tot een groepje eidereenden, kluten, scholeksters, rotganzen en een ‘verdwaald’ pijlstaarteendje. Bij elk dier heeft Ton een groot verhaal – of het nu gaat om een hagedis, spin, penseelaapje of een heel oude boa. Ton zijn enthousiasmerende verteltrant zorgt voor een extra beleving bij de dieren. Wij hadden in DoeZoo een zeer informatieve inspirerende middag met veel onuitgewerkte gesprekspunten voor leden en fokkers in de toekomst. 

Tot slot 

Het was een zeer geslaagde dag. Drie heel verschillende tuinen met heel verschillende vogels en eigenaren. Nieuwe leden hebben zich georiënteerd op vogels die ze in hun collectie willen opnemen. Na afloop was er heel veel gesprekstof en dit zorgt er voor dat je nog meer plezier aan onze hobby beleeft. 

Auteur: Harry Hoppentocht